DOM DOBRY

1 ZWYKŁE ŻYCIE

Gośka od roku jest ofiarą przemocy fizycznej, emocjonalnej, ekonomicznej i seksualnej. Niedawno uciekła z domu, a dziś urodziła dziecko.

2 ZABURZENIE

Do szpitala przychodzi Grzesiek. Jak zwykle mówi, że kocha i obiecuje, że się zmieni. Wykorzystuje presję księdza.

3 CEL

Bohatera dzieli się na dwie. Gośka 1 decyduje się uwolnić od przemocowego męża. Gośka 2 decyduje się do niego wrócić. Pojawia się drugie główne pytanie dramaturgiczne, a nawet dwa: „Czy Gośce 1 uda się zbudować szczęśliwe życie wolne od Grześka?" oraz "Czy Gośce 2 uda się zbudować szczęśliwe życie z Grześkiem?”

4 PRZESZKODY

• Dla Gośki 1 - brak. Trafia do ośrodka, na terapię, dostaje dużo wsparcia i życzliwości. Kilka lat później mieszka z siostrą, uczy angielskiego i ma przyjaciółki, które jej kibicują. Nie boi się przemocowego Grześka, który kopie w jej drzwi. W tym momencie Gośka 1 znika z tej opowieści.

• Dla Gośki 2 - mnóstwo. Dzieje się to, co wcześniej, tylko bardziej. Mijają kolejne lata, a ona jest niewolnicą do bicia, seksu i opieki nad dzieckiem.

5 PRZEKROCZENIA

Gośka 2 jest zamknięta w szafie i rozmyśla nie tylko o swoim związku, ale też o systemie, który jej nie broni (sceny na czarnym tle). Rozumie, że sędziowie są pobłażliwi, policja współpracuje z przestępcą, a podobne historie dzieją się w wielu domach. Na przykład w domu jej klientki albo w domu szefa jej męża. Słyszy, że szef męża trafił do więzienia, bo jego żona odważyła się z nim walczyć.

6 KULMINACJA

W wyniku napotkanych przeszkód i przekroczeń, Gośka 2 drugi raz decyduje się uwolnić od Grześka. Trafia do ośrodka, na terapię (w grupie jest jeden mężczyzna, który jest ofiarą przemocy) i szykuje się do kulminacyjnej bitwy - procesu sądowego. Są problemy: Grzesiek skasował monitoring z domu i wiele osób zeznaje na jego korzyść. Są też przekroczenia: Gośka 2 przezwycięża wstyd i dołącza dodatkowe nagranie. Dzięki temu wygrywa. Rozwodzi się, dostaje pełną opiekę nad dzieckiem, a jej mąż zakaz zbliżania. Potem jedzie z bliskimi na rowerową przygodę i ma normalne, szczęśliwe życie.

Ale równolegle z kulminacją walki Gośki 2 oglądamy efekt drugiego rozdzielenia. Gośka 3 po drugiej ucieczce decyduje się drugi raz wrócić do przemocowej relacji. Być może wraca już z zamiarem zabójstwa Grześka (ma tę wizję w nocy przed decyzją o powrocie). W domu próbuje go otruć, ale to się nie udaje. Gdy jest bita przed domem, broni się łopatą. Zabija Grześka i topi go w szambie. Dwa dni później jego ciało odkrywa pracownik asenizacyjny. Gośka 3 trafia do aresztu.

ANTAGONISTA

Grzesiek jest bardzo ciekawym przeciwnikiem. Nie tylko dlatego, że jest potężny: zna system, ma pieniądze i z każdym potrafi się dogadać. Grzesiek jest psychopatą, który wkłada dużo pracy w zorganizowanie sobie niewolnicy. On nie potrzebuje bliskości, czułości, partnerstwa. On potrzebuje władzy. Chce bić, gwałcić, dręczyć, niszczyć. Prawdopodobnie większość sprawców przemocy nie jest tak wyrachowana. Ale dla opowieści to bardzo dobrze, że kobieta, która jest najbardziej ufna, krucha i pragnąca miłości, trafia na mężczyznę, który jest najbardziej zakłamany, zimny i pragnący nienawiści. Taki kontrast jest przerażający i właśnie dlatego na ekranie działa bardzo dobrze.

W kontekście tematu ważnym antagonistą jest otoczenie bohatery. Ksiądz jest sojusznikiem Grześka w manipulacji i szantażu emocjonalnym. Policjanci domyślnie stoją po stronie przestępców, ale nie zawsze: Policjantka w historii Gośki 2 zeznaje brak psa, jakby była przekupiona przez Grześka, ale w historii Gośki 3 wątpi w jej odpowiedzialność za ranę na brzuchu Grześka i mówi, że sam mógł to zrobić. Antagonistką jest siostra, która widzi, co się dzieje, i jej jedyną reakcją jest publiczne oskarżenie Grześka o przemoc. Wreszcie jest to społeczeństwo, które wszystko obserwuje przez wizjery swoich drzwi, ale prawie nie reaguje. Opowieść pokazuje też przeciwne postawy: wspaniała pani Ula, której życiową misją jest pomaganie ofiarom przemocy (postać warta własnego serialu) albo przyjaciółka Gośki, która, ryzykując utratę pracy, przyjeżdża z Berlina, żeby zapewnić jej bezpieczeństwo.

PROBLEMY

1
Nie wiadomo, ile jest Gosiek. Raczej trzy, ale nie jest to czytelne, ponieważ:

Gośka 1 znika z opowieści w 80 minucie (gdy mieszka z siostrą), a Gośka 3 pojawia się w 82 drugiej minucie (gdy po raz drugi wraca do Grześka). Większość widzów pomyśli, że są tylko dwie Gośki: aresztowana Gośka 2 i wygrywająca w sądzie Gośka 1. Jednak tak nie jest, ponieważ walka w sądzie zaczyna się od przeszkody: nie ma nagrań z monitoringu w nowym domu. Gośka 1 nigdy nie trafiła do tego domu, ponieważ uciekał od Grześka kilka lat wcześniej. To Gośka 2 po urodzeniu dziecka wróciła do mieszkania bez mebli, a potem przeprowadziła się do domu, w którym przez kilka lat była torturowana. Więc to Gośka 2 wygrywa w sądzie dzięki nagraniu z tego domu.

Wszystkie Gośki wyglądają tak samo. Można próbować się dopatrzyć, która ma ślady pobicia na twarzy, a która wygląda zdrowo, ale nie da się tego dopatrzyć przy takim montażu. Rozwiązaniem mogły być: różna długość włosów, różny kolor włosów, blizna.

Świat wszystkich Gosiek wygląda tak samo. Nie ma żadnego zabiegu wizualnego, który je różnicuje.

Pierwsza połowa swoim stylem narracji nauczyła nas, że wszystko może się okazać inne niż na początku się wydaje. Gośka ma wspomnienia, które pokazują, że było inaczej niż myślałyśmy, że było. Ma wizje, które antycypują przyszłość. Więc możliwa jest też interpretacja, że jedyna prawdziwa jest Gośka 3, która w walce o życie zabija oprawcę, a wszystkie sekwencje jej ucieczki i bezpiecznego życia to fantazje, które nigdy nie miały szansy się spełnić.

2

Kulminacyjne przekroczenie bohatery jest atrakcyjnym pomysłem, który nie został zmieniony na proces na ekranie. Gośka 2 wygrywa w sądzie, ponieważ przestaje się wstydzić i pokazuje nagranie przemocy Grześka. Czego konkretnie się wstydziła? Przecież dokładnie to, co jest na tych nagraniach, opowiadała ona i świadkowie. Przecież nagrywała to w intencji pokazania tego. Przecież przed procesem sama chciała zabezpieczyć monitoring, który nagrał dokładnie takie same sytuacje. Nie wiadomo też, w jaki sposób Gośka zdobyła tę płytę, skoro Grzesiek wszystko skasował. A jeśli miała ją wcześniej, to co jeszcze policja miała zabezpieczyć? Jeśli wstydziła się na początku procesu, to co sprawiło, że w trakcie procesu przestała się wstydzić?

A jednak wiadomo: ta płyta magicznie odmieniająca los bohatery i ten bajkowy piknik to fantazja kobiety w niewoli. Jedyna spójna interpretacja tego filmu to: jest jedna Gośka, która za każdym razem, gdy może uciec, nie robi tego, ale fantazjuje, jakby to było, gdyby się odważyła. W jej fantazjach są możliwe bajkowe pikniki i płyty z nagraniami, które magicznie pojawiają się w dłoniach prawniczki. Jednak ja odrzucam tę interpretację! Przeklęty autorze, nie dość nas nacierpiałeś?!

3

Zachowanie byłej żony Grześka jest nieodpowiedzialne. Z punktu widzenia konstrukcji jest to niezbędne, bo gdyby zachowała się odpowiedzialnie, to nie byłoby filmu. Jednak ta opowieść normalizuje brak solidarności ofiar. Każda była żona w tak dobrej kondycji psychicznej (jeśli można to ocenić po kilku sekundach jej charyzmy i asertywności, gdy przyjeżdża po swoje rzeczy) musi poświęcić chociaż godzinę na poważną rozmowę z nową partnerką potwora i opowiedzieć jej dokładnie, w co się wplątała, jak działa potwór i gdzie szukać pomocy. Brak takiego rzetelnego i życzliwego ostrzeżenia jest okrutnym zaniechaniem.

OSIĄGNIĘCIA

Ta opowieść ma niezwykle ambitne założenie narracyjne, które w większości skutecznie realizuje. Wielką wartością tej konstrukcji jest efektywność narracji w opowiadaniu o temacie przemocy. W pierwszej połowie zagubienie bohatery i początkowe idealizowanie relacji bardzo dobrze pokazują, dlaczego kobiety trafiają w takie związki i w nich trwają. W drugiej połowie potrójne rozdzielenie życia Gośki bardzo dobrze pokazuje, że aby przerwać taką relację, trzeba się odważyć wyjść z domu i poszukać pomocy. Pokazuje też, że brak przerwania przemocowej relacji zawsze prowadzi do tragicznego końca dla ofiary przemocy.

Jeśli ta analiza czegoś Cię nauczyła, rozważ wsparcie 5 zł:

Zapraszam do obserwowania:

Nieskończone teksty

Zapraszam też do przeczytania innych analiz:

MINISTRANCI

Ta opowieść jest zbudowana na dwóch znakomitych pomysłach: 1 - Ministranci podglądają spowiedzi i zaprowadzają porządek w parafii. 2 - Dzieci rozwiązują problemy dorosłych, których oni nie potrafią rozwiązać. Ale jakie są procesy i czy te procesy są spójne? Czy końcowa sekwencja jest fantazją aniołka w niebie?

HEWELIUSZ

Ten scenariusz przekonał największego w Polsce producenta opowieści, żeby wydać rekordowo dużo pieniędzy. Czy zatem jest to rekordowo dobra opowieść? Czy cztery gatunki są dobrze połączone w spójną i zrozumiałą historię?

POWRÓT DO LISTY ANALIZ