MISZMASZ CZYLI KOGEL MOGEL 3

Scenariusz: Ilona Łepkowska

Reżyseria: Kordian Piwowarski

Ten film niespodziewanie okazał się najpopularniejszym filmem 2019 roku. Przyciągnął do kin prawie 2,4 miliona widzów, czyli prawie milion więcej niż "Planeta Singli 3" albo "Kobiety mafii 2". Warto więc zadać pytanie, którego nie szczędzę na swoim blogu: "Dlaczego?" Wyjątkowo poszukamy plusów (minusów też).


PLUSY

Opowieść jest bardzo uproszczona, ale te uproszczenia mieszczą się założeniach gatunkowych. Jest konstrukcja dramaturgiczna, która mimo braku przeszkód na drodze bohatera, pozwala budować zrozumiałą opowieść. Zwykły widz nie zauważy wielu niewiarygodnych decyzji postaci, niejasnych lub naiwnych rozwiązań fabularnych. Zwykły widz uzna, że to jest porządny film.

Wszystko jest proste i przaśne, czyli przystępne, ale w ramach tej przystępności daje widzowi poczucie niegrzeczności: żarty z dildo i punktu g, Tuska i PIS, tęczy i gejów, bogactwa, upaleni i szaleni sąsiedzi. Zwykły widz oceni, że ten porządny film jest odważny obyczajowo.

Cały drugi plan jest zbudowany z przerysowanych, ale zabawnych postaci: sąsiedzi, policjanci, seksualna trenerka, starosta i wójt. Do tego jeszcze Zenon Martyniuk. Czyli to porządna, odważna komedia.

Główny bohater to przystojny młody chłopak, ale niegrzeczny. Główny wątek (Marcin i Agnieszka) jest romantyczny, drugi wątek (Kasia i Marian) też jest romantyczny. Kobieta w każdym wieku będzie zainteresowana taką opowieścią i uzna, że to porządna, odważna obyczajowo komedia romantyczna.

Jednak kluczem do wyniku prawie 2,4 miliona widzów jest fakt, że to najbardziej feministyczny polski film, jaki widział zwykły widz. A dokładnie: najbardziej feministyczna, porządna, odważna obyczajowo komedia romantyczna. Dowody:

• Marian jest w depresji i nie potrafi sobie poradzić z życiem. Ten problem rozwiązuje jego córka Agnieszka, oddając go w opiekę innej kobiecie. Ciepła i dobra Kasia ratuje Mariana, pozwala mu odnaleźć się na nowo.

• Marcin musi dojrzeć do bycia mężczyzną i robi to dzięki Agnieszce. Ona ratuje go przed więzieniem i mówi mu, jak ma żyć. Staje się jego muzą, opiekunką i drogowskazem.

• Ojciec Marcina jest totalnie zły: zadaje się z gansterami, każe synowi łamać prawo, wziął ślub z Japonką w wieku syna. Potwierdzeniem jego zła jest łatwość, z jaką Japonka porzuca to małżeństwo. Tego mężczyzny nie da się kochać, jest tak zły.

• Japonka wyzwala się z toksycznego małżeństwa z przestępcą i znajduje miłość Iwony, która ściga przestępców. I która, w odróżnieniu od złego męża, jest kobietą.

• Z dwójki policjantów to kobieta znajduje miłość i jeszcze monologuje, że trzeba iść z duchem czasu, być postępową i otwartą. Mężczyzna policjant tego nie ogarnia.

• Jest władcza pani Bożenka, urzędniczka w super aucie. Kobieta sukcesu, która pokazuje faka podrywającym ją facetom, bo nie potrzebuje uznania mężczyzn, żeby się czuć dobrze. A gdy mężczyzna nie odpowiada na jej seksowne wiadomości, niszczy mu życie.

• W duecie śmiesznych sąsiadów do kobieta jest szefową i mówi mężowi, co mają robić. Jest bardziej ogarnięta, odważniejsza, zaznajomiona z technologią.

• Seks trenerka Barbara jest pewną siebie, wyzwoloną seksualnie kobietą. Jej mąż to ciapa, pijak w depresji, który nie jest w stanie jej zaspokoić, więc ona znika sobie na noc na seksualne warsztaty.

• Brat Agnieszki Piotruś jest bezwolnym pieskiem swojej bogatej żony.

W tej opowieści mężczyźni albo są bierni, albo popełniają błędy. Natomiast kobiety wszystko ogarniają, ratują mężczyzn, zmieniają ich na lepsze albo się na nich mszczą.


MINUSY

Jak mówi pradawna maksyma scenarzystów: "Jedynym powodem braku wiarygodności opowieści jest lenistwo autora lub decyzja producenta, żeby już kręcić." Wiarygodność w opowieści oznacza konsekwencję. Widzimy jakiś świat, jakichś ludzi, oni coś robią i potem znów coś robią i myślimy sobie: "Ej, dlaczego oni to robią? Przecież wcale tacy nie są!"

Dlaczego Marcin w porozumieniu z ojcem postanowił otworzyć plantację w Polsce, gdzie to jest nielegalne, zamiast w Holandii, gdzie to jest legalne? Skoro ojciec potrzebuje pieniędzy, żeby spłacić innych złych mężczyzn, to dlaczego tak bardzo ryzykuje, że powierza tę misję niedoświadczonemu synowi, który łatwo może narazić się na gniew niezaspokojonej urzędniczki? Skoro ojciec jest Polakiem, dlaczego sam nie przyjedzie do jakiejś wioski i nie stanie się plantatorem?

Jaki plan ma Marcin i ojciec na spieniężenie marihuany? Czy Marcin miał zająć się dystrybucją we wsi? Czy przewozić kilogramy narkotyku do Holandii? Ile pieniędzy mogło przynieść takie poddasze w ciągu roku? Czy więcej, niż jest wart samochód Marcina? Albo czy więcej, niż ojciec dostałby w holenderskim banku w formie kredytu?

Jak wcześniej wyglądała relacja Marcina i jego mamy Kasi? Czy on ją odwiedzał w święta? Czy rozmawiali przez telefon? Jak to możliwe, że ona nie wiedziała, że on nie studiuje? Dlaczego tak się od siebie oddalili? Dlaczego nie dziwi jej, że nagle wrócił z holenderskiego miasta do polskiej wsi?

Marcinowi niezwykle łatwo jest zacząć karierę plantatora. Nie musi pokonywać żadnych przeszkód. Babcia od razu zgadza się oddać mu niepotrzebną halę, której z jakiegoś powodu rodzina nigdy nie sprzedała. Zgadza się oddać mu spadek po dziadku, którego z jakiegoś powodu nigdy nie chciała przekazać swojej córce Kasi. Zgadza się zachować wszystko w tajemnicy przed Kasią, żeby córka nie miała pretensji, że to nie ona dostała rodzinny spadek i musi biedować na wsi.

Marian od początku opowieści tęskni za Kasią i zamiast wykładać na UW, upija się nad Wisłą. Czy on jest w takiej depresji od 30 lat, czy dopiero ostatnio? Jeśli ostatnio, to co sprawiło, że tak cierpi?

Dlaczego upaleni sąsiedzi nie ponoszą żadnych konsekwencji zniszczenia mienia, stawiania oporu przy zatrzymaniu i ataku na funkcjonariuszy?

Dlaczego Agnieszka najpierw pojechała do brata Piotrusia, zamiast od razu wieźć umęczonego życiem ojca do dawnej kochanki? Czego się spodziewała po wizycie u brata? Co podczas tej wizyty sprawiło, że jednak potem wiezie ojca do Kasi? Dlaczego ten przystanek był niezbędny na jej drodze?

Czy Agnieszka nie musi pracować w kawiarni? Czy Marian nie musi pracować na UW? Czy dzwoni do nich stęskniona i porzucona matka Barbara? Dlaczego wyjeżdżają na kilka dni i ich dotychczasowe życie wcale się o nich nie upomina?

Dlaczego Japonka przyjeżdża do polski nadzorować plantację kilka dni po przyjeździe Marcina? Jakich efektów ona i jej zły męski mocodawca oczekują w tak krótkim czasie? Przecież Marcin jest w kontakcie z ojcem, relacjonował wszystko słownie i pewnie wysyłał mu zdjęcia. Dlaczego zaniepokojony ojciec wysłał swoją japońską najemniczkę, zamiast osobiście przyjechać?

Dlaczego Japonka chce uciec z Polski, jak widzi uliczną sprzeczkę dwóch rodzin? Przecież ma misję do wykonania - mężczyzna, którego kocha, potrzebuje plantacji. Co w jej postrzeganiu tej misji zmienia sprzeczka na drodze?

Agnieszka spotyka Marcina i od razu chce go zmieniać. Co za okropna kobieta, pewnie się zapatrzyła na żonę Piotrusia. Nie chce dobrze poznać swojego mężczyzny, nie chce go zaakceptować, tylko od razu formatuje go, żeby był taki, jak jej wygodnie. Jak poprzedni z nią zerwał, bo nie pasuję do siebie, to już teraz ona się postara, żeby nowy pasował.

Dlaczego żona Piotrusia przyjechała ze swoim pieskomężem na otwarcie dyskoteki w jakiejś obcej wsi? Jeśli ktoś ją zaprosił, to kto i dlaczego? Jeśli Piotruś chciał, to dlaczego? Jeśli chciał się spotkać Kasią, to dlaczego akurat teraz?

Dlaczego żona Mariana przyjechała ze swoim pieskiem na otwarcie dyskoteki prowadzonej przez rodzinę znienawidzonej Kasi? Jeśli ktoś ją zaprosił, to kto i dlaczego? Jeśli chce odzyskać Mariana, to dlaczego nie próbuje tego zrobić?

Dlaczego sąsiedzi palą krzaki marihuany? Czy teraz pracują dla Agnieszki? Dlaczego palą je teraz, a nie rano? Dlaczego sama ich nie spaliła, jak zlikwidowała plantację?


KONSTRUKCJA

Na koniec małe ćwiczenie z podstaw konstrukcji opowieści:

1 Kto jest bohaterem i jak wygląda jego zwykłe życie?
Marcin, piękny łobuziak i niepoprawny podrywacz, żyjący na granicy prawa.

2 Co nagle zaburza jego zwykłe życie?
Tatko w holenderskich tarapatach, potrzebuje pieniędzy ze sprzedaży polskiej marihuany.

3 Na osiągnięcie jakiego celu decyduje się w wyniku tego zaburzenia?
Marcin chce wybudować marihuanowe imperium na poddaszu dyskoteki disco polo.

4 Jakie przeszkody napotyka, próbując osiągnąć ten cel?
Prawie żadnych:
• Rodzina na wszystko się zgadza i niczego nie podejrzewa.
• Marcin od razu znajduje pomagierów, którzy są miłośnikami marihuany.
• Czujną panią urzędnik łatwo omamić pieszczotami, ale odmawiając jej dalszych pieszczot, łatwo przemienić ją w demona zemsty.
• Pojawia się Agnieszka, która nie znosi, gdy mężczyzna ma swoje życie.

5 Czego się uczy pokonując te przeszkody?
Marcin jako mężczyzna nie jest w stanie pokonać kobiety, która pragnie mieć władzę nad mężczyznami. Widząc, że Agnieszka uchroniła go przed zemstą Bożenki, uczy się, że: "Jeśli masz wybrać, czy iść za głosem złego mężczyzny, czy dobrej kobiety, to idź za głosem dobrej kobiety" - to jest przesłanie tej opowieści.

6 Co robi w kulminacji w wyniku tej nauczki?
Marcin czynem udowadnia, że przyswoił sobie przesłanie opowieści, gdy czując palące się zbiory marihuany, rusza je ratować, ale porzuca tę misję i wybiera pieszczoty z Agnieszką. Tym samym skazuje swojego ojca na los ofiary gangsterskich porachunków, co oczywiście jest sprawiedliwą karą dla złego mężczyzny.


Przeczytaj inne analizy

PLANETA SINGLI 3

Główny wątek nie ma konfliktu, więc widz nie ma na co czekać. Ten film powinien mieć tytuł: "Planeta nudy 3. Zagubieni w stodole."

CZYTAJ

DIABLO. WYŚCIG O WSZYSTKO

Film wyścigowy, w którym nie ma wyścigów i napięcia. Z wątkiem kryminalnym, który jest parodią wątków kryminalnych.

CZYTAJ
POWRÓT DO LISTY ANALIZ






O MNIE

Jestem analitykiem opowieści. Na zlecenie producentów i scenarzystów analizuję około 50 tekstów rocznie. Prowadzę developementy w TFP, wykładam konstrukcję opowieści na Uniwersytecie Gdańskim i analizę filmu w StoryLab Pro. Rozwijam i produkuję własne projekty w mojej firmie Bold Humans. Oglądam ponad 200 filmów rocznie.

Na tym poczytnym blogu analizuję polskie filmy i staram się udowodnić, że ich scenariusze są nieskończone. Nowe analizy publikuję dopiero, jak filmy znikają z kin. Wszystkim czytelnikom, widzom i twórcom życzę lepszych scenariuszy i zachęcam do chodzenia na polskie kino.

Artur Wyrzykowski

FAQ

· Jak wygląda współpraca tobą?

Analizuję opowieści pod kątem gatunku, konstrukcji dramaturgicznej, przebiegu relacji, konstrukcji scen, przesłania i potencjału rynkowego. Nie jestem konsultantem scenariuszowym, ponieważ pracuję z tekstem, nie z autorem. Dekonstruuję opowieść i proponuję swoje rozwiązania, które autor może wykorzystać, jeśli chce. Najlepiej zgłosić się do mnie, kiedy wszyscy myślą, że scenariusz jest gotowy i nadaje się do produkcji. Albo kiedy przed zdjęciami okazuje się, że trzeba znacznie ograniczyć ilość scen. Albo kiedy po zdjęciach i zmontowaniu pierwszej wersji jest kłopot.

· Jak wygląda taka analiza?

Tak, jak "Zimna wojna", "Kler", "Juliusz", "Pokot", "Twarz", "Układ Zamknięty" i "Chrzest". Polecam też lekcję z podstaw konstruowania opowieści: "Dywizjon 303" i "Najlepszy".

· Ile to kosztuje?

Jeśli twój film jest już w kinach, to dostaniesz ją za darmo. Jeśli jednak wciąż rozwijasz projekt, to powinieneś mieć budżet na prace literackie. Dla autorów, którzy nie związali się jeszcze z producentami, przygotowałem promocje.

Potrzebujesz analizy? Napisz: halo@arturwyrzykowski.pl

DOUCZKI





POLECAM

W kinach od 22 marca:

NAJMOCNIEJ POLECAM