PODSUMOWANIE FESTIWALU W GDYNI 2018

Jak co roku przygotowałem precyzyjny raport o kondycji polskiego scenariopisarstwa. Rozwinięcia moich kontrowersyjnych ocen pojawią się w formie analiz, gdy wybrane filmy zakończą etap dystrybucji kinowej. Wtedy każdy będzie mógl przynać mi rację albo przezwać mnie sfrustrowanym zazdrośnikiem. Można też będzie zrobić obie rzeczy, bo obie są prawdziwe.


METODOLOGIA

Tworząc raport, wykorzystałem ogólnie dostępną wiedzę z zakresu konstruowania opowieści, moje własne reakcje jako widza oraz dziesiątki opinii pozyskanych od znajomych widzów. Ładną kropeczkę postawiłem tylko tam, gdzie oglądam film i nie mam wątpliwości, że wiem. Tam gdzie mam wątpliwość i wiem tylko trochę, a więc gubię się i wypadam z opowieści - tam nie postawiłem ładnej kropeczki.

Nie oceniam wartości filmu, która dla mnie jest pochodną sposobu opowiadania skonstruowanej opowieści. Oceniam tylko podstawy konstrukcyjne tych opowieści:

BOHATER
Nie mam wątpliwości, kto jest głównym bohaterem, czyli kim najbardziej mam się przejmować, wokół kogo jest zbudowana opowieść, kto podejmuje najważniejsze decyzje. Pomijam to, jak zbudowany jest ten bohater i ile o nim wiemy.

CEL
Nie mam wątpliwości, na jakie działanie decyduje się bohater, czyli co konkretnie chce osiągnąć na koniec tej opowieści. Pomijam to, jaką ma motywację i antagonistę, choć jest to bardzo ważne dla budowania napięcia i wiarygodności.

DROGA
Nie mam wątpliwości, że wszystko, co robi bohater i co mu się przydarza, jest wiarygodne i ma znaczenie dla jego drogi do osiągnięcia celu. Pomijam to, czy jego przeszkody są zróżnicowane i coraz trudniejsze, czy pokonanie każdej z nich czegoś go uczy.

ZMIANA
Nie mam wątpliwości, że przygoda, którą przeżył bohater realizując swój cel, miała na niego wpływ, czyli że czegoś się nauczył, coś zrozumiał, jest inny, niż był na początku. A jeśli pozstał taki sam, to widz miał szansę nauczyć się czegoś w wyniku jego działań.


RAPORT

BOHATER CEL DROGA ZMIANA
7 UCZUĆ
AUTSAJDER . .
DZIURA W GŁOWIE . . .
ETER .
FUGA
JAK PIES Z KOTEM . . .
JULIUSZ . .
KAMERDYNER . . . .
KLER
KREW BOGA . .
PEWNEGO RAZU W LISTOPADZIE . . .
TWARZ . . .
UŁASKAWIENIE . .
WILKOŁAK . .
ZABAWA ZABAWA . .
ZIMNA WOJNA .
53 WOJNY . . .
DZIEŃ CZEKOLADY .
JESZCZE DZIEŃ ŻYCIA
MOJA POLSKA DZIEWCZYNA
MONUMENT . . . .
NIE ZOSTAWIAJ MNIE . . .
NINA .
OKNA, OKNA .
DYWIZJON 303. HISTORIA PRAWDZIWA . . . .

WNIOSKI

Polskim twórcom w zdecydowanej większości udało się przedstawić mi głównego bohatera.

Tylko połowa z nich potrafiła wciągnąć mnie w opowieść, czyli złożyć mi obietnicę dramaturgiczną, czyli określić mi cel głównego bohatera.

Największy problem, co nie jest zaskoczeniem, to skonstruowanie opowieści w sposób, który odbiorę jako wiarygodny, angażujący intelektualnie i emocjonalnie. Chodzi o przebieg drugiego aktu, drogę bohatera, czyli tak naprawdę opowiadanie opowieści.

Wszystkie powyższe problemy sprawiają, że w większości przypadków nie wiem, o czym jest ta opowieść. Nie wiem, jak zmienia się bohater, a więc nie rozumiem, co autor chce mi przekazać.

Zatem, jeśli uznamy, że te 25 filmów (dwa konkursy i pokaz specjalny) to pełny obraz polskiego kina w tym roku, i jeśli uznamy, że widz ma potrzebę ropoznania bohatera, który prowadzi go przez opowieść, i potrzebę rozumienia przebiegu fabularnego, to powyższy raport pokazje, że polska kinematografia nie odpowiada na te potrzeby, więc jest kinematografią eksperymentalną. Autorzy polskich filmów nie opowiadają widzom opowieści, tylko prowadzą eksperymenty narracyjne. Z 25 filmów tylko 5 spełnia podstawowe założenia dramaturgiczne.

Oczywiście w kilku przypadkach zaangażowanie widzów, a więc wynik frekwencyjny, zbuduje temat (Kamerdyner, Nina, Dywizjon 303), pozycja filmu lub reżysera (Twarz, Zimna wojna), humor (Jak pies z kotem, Julisz, Zabwa Zabawa, Okna Okna) albo zachwycający sposób opowiadania (Zimna wojna). Jednak jest wiele opowieści, które nawet tego nie mają do zaoferowania i trafią maksymalnie do kilku, kilkudziesięciu tysięcy widzów (Autsajder, Dziura w głowie, Eter, Krew Boga, Pewnego razu w listopadzie, Ułaskawienie, Wilkołak, 53 wojny, Monument, Nie zostawiaj mnie).

Poziom polskiego scenariopisarstwa jest taki jak rok temu, co pokazuje zeszłoroczny, równie precyzyjny raport: Podsumowanie Festiwalu w Gdyni 2017.


ŻYCZENIA

Życzę wszystkim więcej pieniędzy na prace literackie, więcej cierpliwości w fazie developmentu i więcej myślenia o potrzebach i reakcjach widzów. Pozdrawiam serdecznie i polecam się.


Przeczytaj inne analizy

ZIMNA WOJNA

Jestem zachwycony sposobem opowiadania i realizacji, ale również zdystansowany do tej opowieści i tych bohaterów. Z mojego punktu widzenia to głupia miłość.

CZYTAJ

TWARZ

Jest bardzo śmiesznie, ale czy to jeszcze komediodramat społeczny, czy już satyra? Czy bohaterowie jako pozbawieni empatii, nietolerancyjni i chciwi egoiści to poważna diagnoza, czy żartobliwa stylizacja?

CZYTAJ
POWRÓT DO LISTY ANALIZ






O MNIE

Bardzo lubię oglądać filmy i zazdroszczę wszystkim, którzy spędzają życie na ich robieniu. Na tym poczytnym blogu z humorem punktuję słabości i niekonsekwencje analizowanych produkcji, starając się udowodnić, że ich scenariusze są nieskończone. Nowe analizy publikuję dopiero, jak filmy znikają z kin. Wszystkim czytelnikom, widzom i twórcom życzę lepszych scenariuszy i zachęcam do chodzenia na polskie kino. A jeśli ktoś marzy o takiej analizie swojego tekstu, zapraszam do przeczytania FAQ.

Artur Wyrzykowski

FAQ

· Hej Artur! Co ty właściwie robisz?

Jestem analitykiem. Czytam teksty i analizuję je pod kątem gatunku, konstrukcji opowieści, przebiegu wątków, przebiegu postaci, relacji, konstrukcji scen, przesłania.

· Czyli jesteś konsultantem scenariuszowym?

Nie. Zadaniem konsultanta jest towarzyszenie autorowi w procesie tworzenia. Konsultant nie daje autorowi gotowych rozwiązań, tylko poprzez zadawanie właściwych pytań uświadamia mu słabości w jego tekście i nakierowuje na lepsze rozwiązania. Wierzę, że każdy autor potrzebuje konsultanta i mogę wielu polecić. Ja natomiast nie biorę odpowiedzialności za proces tworzenia. Pracuję z tekstem, nie z autorem. Dekonstruuję tekst i proponuję swoje rozwiązania, które autor może wykorzystać, jeśli chce.

· Jak to właściwie wygląda?

Tak, jak moja modelowa analiza "Pokotu" lub "Twarzy". Polecam też analizę "Układu Zamkniętego", która jest pisana z perspektywy reakcji widza.

· Ile kosztuje taka znakomita, modelowa analiza?

Jeśli Twój film jest już w kinach, to dostaniesz ją za darmo. Jeśli jednak wciąż rozwijasz projekt, to powinieneś mieć budżet na prace literackie. Dla autorów, którzy nie związali się jeszcze z producentami, przygotowałem promocje.

Masz projekt? Napisz: halo@arturwyrzykowski.pl

DOUCZKI




POLECAM

W kinach od 14 września:



W kinach od 28 września:


W kinach od 12 października:


W kinach od 2 listopada:

NAJMOCNIEJ POLECAM