PODSUMOWANIE FESTIWALU W GDYNI 2019

Jak co roku przygotowałem precyzyjny raport o kondycji polskiego scenariopisarstwa. Rozwinięcia moich kontrowersyjnych ocen pojawią się w formie analiz, gdy wybrane filmy zakończą etap dystrybucji kinowej. Wtedy każdy będzie mógł przynać mi rację albo przezwać mnie sfrustrowanym zazdrośnikiem. Można też będzie zrobić obie rzeczy, bo obie są prawdziwe.


METODOLOGIA

Tworząc raport, wykorzystałem ogólnie dostępną wiedzę z zakresu konstruowania opowieści, moje własne reakcje jako widza oraz opinie pozyskane od znajomych widzów. Ładną kropeczkę postawiłem tylko tam, gdzie oglądam film i nie mam wątpliwości, że wiem. Tam gdzie mam wątpliwość i wiem tylko trochę, a więc gubię się i wypadam z opowieści - tam nie postawiłem ładnej kropeczki.

Nie oceniam wartości filmu, która jest pochodną sposobu opowiadania skonstruowanej opowieści. Nie mówię, czy film jest dobry albo który jest lepszy niż inny. Oceniam tylko podstawy konstrukcyjne tych opowieści. To, czy zwykły widz przez cały czas trwania filmu będzie rozumieć, co ogląda.

BOHATER
Nie mam wątpliwości, kto jest głównym bohaterem, czyli kim najbardziej mam się przejmować, wokół kogo jest zbudowana opowieść, kto podejmuje najważniejsze decyzje.

CEL
Nie mam wątpliwości, na jakie działanie decyduje się bohater, czyli co konkretnie chce osiągnąć na koniec tej opowieści. Czyli co jest celem dla bohatera, a dramaturgiczną obietnicą dla mnie.

DROGA
Nie mam wątpliwości, że wszystko, co robi bohater i co mu się przydarza, jest wiarygodne, ma znaczenie dla jego drogi do osiągnięcia celu i jest niezbędne do opowiedzenia tej historii.

ZMIANA
Nie mam wątpliwości, że przygoda, którą przeżył bohater realizując swój cel, miała na niego wpływ, czyli że czegoś się nauczył, coś zrozumiał, jest inny, niż był na początku. A jeśli pozostał taki sam, to widz miał szansę nauczyć się czegoś w wyniku jego działań.


RAPORT

BOHATER CEL DROGA ZMIANA
BOŻE CIAŁO
CIEMNO, PRAWIE NOC . .
CZARNY MERCEDES . . . .
DOLINA BOGÓW
IKAR. LEGENDA MIETKA KOSZA
INTERIOR . . .
KURIER .
LEGIONY . . .
MOWA PTAKÓW . . .
OBYWATEL JONES
PAN. T . . .
PIŁSUDSKI .
PROCEDER . . .
SŁODKI KONIEC DNIA . . .
SOLID GOLD . .
SUPERNOVA . .
UKRYTA GRA
WSZYSTKO DLA MOJEJ MATKI .
ŻELAZNY MOST . . .
ADWOKAT . . .
CAŁE SZCZĘŚCIE . . .
DARIUSZ . . . .
EASTERN . . . .
FIGHTER .
NA BANK SIĘ UDA . . . .
NIC NIE GINIE
(NIE)ZNAJOMI
SŁUGI WOJNY . .
WŁADCY PRZYGÓD. STĄD DO OBLIVIO
ZGNIŁE USZY .


WNIOSKI

Polskim twórcom w zdecydowanej większości udało się przedstawić mi głównego bohatera (tak jak rok temu).

Trochę ponad połowa z nich potrafiła wciągnąć mnie w opowieść, czyli złożyć mi obietnicę dramaturgiczną, czyli określić mi cel głównego bohatera (trochę lepiej niż rok temu).

Największy problem, co nie jest zaskoczeniem, to skonstruowanie opowieści w sposób, który odbiorę jako wiarygodny, angażujący intelektualnie i emocjonalnie (tak jak rok temu). Chodzi o przebieg drugiego aktu, drogę bohatera, czyli tak naprawdę opowiadanie opowieści.

Wszystkie powyższe problemy sprawiają, że w większości przypadków nie wiem, o czym jest ta opowieść. Nie wiem, jak zmienia się bohater, a więc nie rozumiem, co autor chce mi przekazać (tak jak rok temu).

Zatem, jeśli uznamy, że te 30 filmów to pełny obraz polskiego kina w tym roku, i jeśli uznamy, że widz ma potrzebę ropoznania bohatera, który prowadzi go przez opowieść, i potrzebę rozumienia przebiegu fabularnego, to powyższy raport pokazje (tak jak rok temu), że polska kinematografia nie odpowiada na te potrzeby, więc jest kinematografią eksperymentalną. Autorzy polskich filmów nie opowiadają widzom opowieści, tylko prowadzą eksperymenty narracyjne. Z 30 filmów tylko 8 spełnia podstawowe założenia dramaturgiczne.

Poziom polskiego scenariopisarstwa jest taki jak rok temu, co pokazuje zeszłoroczny, równie precyzyjny raport: Podsumowanie Festiwalu w Gdyni 2018.


ŻYCZENIA

Życzę wszystkim więcej pieniędzy na prace literackie, więcej cierpliwości w fazie developmentu i więcej myślenia o potrzebach i reakcjach widzów. Pozdrawiam serdecznie i polecam się.


Przeczytaj inne analizy

NA BANK SIĘ UDA

Brak bohatera, intryga bez sensu, napad bez napięcia. Ten scenariusz nigdy nie powinien zostać skierowany do produkcji. Tutaj nie ma nawet czego łatać. To jest dramaturgiczne nic.

CZYTAJ

JA TERAZ KŁAMIĘ

Sztuczni ludzie w sztucznym świecie mają sztuczne problemy. To nie jest opowieść, tylko 100 minut czekania na puentę, która okazuje się truizmem.

CZYTAJ
POWRÓT DO LISTY ANALIZ






O MNIE

Jestem analitykiem opowieści. Na zlecenie producentów i scenarzystów analizuję około 50 tekstów rocznie. Jestem kierownikiem literackim w TFP, wykładam analizę filmu w StoryLab Pro i konstrukcję opowieści na Uniwersytecie Gdańskim. Rozwijam i produkuję własne projekty w mojej firmie Bold Humans. Oglądam ponad 200 filmów rocznie.

Na tym poczytnym blogu analizuję polskie filmy i staram się udowodnić, że ich scenariusze są nieskończone. Nowe analizy publikuję dopiero, jak filmy znikają z kin. Wszystkim czytelnikom, widzom i twórcom życzę lepszych scenariuszy i zachęcam do chodzenia na polskie kino.

Artur Wyrzykowski

FAQ

· Jak wygląda współpraca z tobą?

Analizuję opowieści pod kątem gatunku, konstrukcji dramaturgicznej, przebiegu relacji, konstrukcji scen, przesłania i potencjału rynkowego. Nie jestem konsultantem scenariuszowym, ponieważ pracuję z tekstem, nie z autorem. Dekonstruuję opowieść i proponuję swoje rozwiązania, które autor może wykorzystać, jeśli chce. Najlepiej zgłosić się do mnie, kiedy wszyscy myślą, że scenariusz jest gotowy i nadaje się do produkcji. Albo kiedy przed zdjęciami okazuje się, że trzeba znacznie ograniczyć ilość scen. Albo kiedy po zdjęciach i zmontowaniu pierwszej wersji jest kłopot.

· Jak wygląda taka analiza?

Tak, jak "Zimna wojna", "Kler", "Juliusz", "Pokot", "Twarz", "Układ Zamknięty" i "Chrzest". Polecam też lekcję z podstaw konstruowania opowieści: "Dywizjon 303" i "Najlepszy".

· Ile to kosztuje?

Jeśli twój film jest już w kinach, to dostaniesz ją za darmo. Jeśli jednak wciąż rozwijasz projekt, to powinieneś mieć budżet na prace literackie. Dla autorów, którzy nie związali się jeszcze z producentami, przygotowałem promocje.

Potrzebujesz analizy? Napisz: halo@arturwyrzykowski.pl

DOUCZKI







POLECAM

W kinach od 20 września:


W kinach od 27 września:

W kinach od 11 października:

W kinach od 18 października:

W kinach od 25 października:

NAJMOCNIEJ POLECAM