POPIÓŁ I DIAMENT

1 ZWYKŁE ŻYCIE

Gdy 8 maja 1945 roku kończy się wojna, Maciek ma 24 lata. Jest odważny i wesoły. Z czasem okazuje się, że to maska, którą przykrywa traumy wojny. To człowiek, który nie wierzy w przyszłość, więc na niczym mu nie zależy. Nie ma bliskich relacji, nikt na niego nie czeka. Wszyscy ważni ludzie w jego życiu zginęli. Jest płatnym mordercą, na zlecenie Armii Krajowej eliminuje komunistycznych wrogów wolnej Polski. Nie stresuje się tą pracą, nie ma dla niego znaczenia, kogo i za co zabija.

2 ZABURZENIE

Pewnego dnia wszystko idzie nie tak! Maciek i jego szef Andrzej zabijają przypadkowych robotników, a skazany na śmierć Szczuka przeżywa. Gdy kilka godzin później Andrzej raportuje majorowi wykonanie zadania, Maciek zauważa Szczukę.

3 CEL

Maciek po raz drugi podejmuje się misji zabicia Szczuki.

4 PRZESZKODY

Musi się zbliżyć do Szczuki, więc wynajmuje pokój obok swojej ofiary. Jednak to okazuje się bardzo łatwe i niekonieczne. Maciek zaprzyjaźnia się z recepcjonistą, ale nawet nie prosi go o pokój obok - recepcjonista sam mu go daje. Z bycia w pokoju obok nic nie wynika i nawet nie wiadomo, czy miało wyniknąć - Maciek realizuje misję na pustej, nocnej ulicy.

Tę misje musi wykonać sam. Jego jedyny przyjaciel i towarzysz wielu zabójstw Andrzej zostaje wezwany do innego zadania. Jednak z niewiadomego powodu powraca i przekonuje Maćka, by wykonał zadanie.

Ma tylko kilka godzin. Andrzej o 4:30 wyjeżdża, a Maciek chce jechać z nim.

Pojawia się konkurencyjna misja: podryw. Maciek zaprasza do pokoju Krystynę i jest zaskoczony, że kobieta przychodzi. Musi chować broń i się z nią kochać.

Przez całą noc konfrontuje się z konsekwencjami swojej pracy. Słyszy rozpacz narzeczonej, która przez niego straciła ukochanego. Widzi ciała robotników, których zabił.

Ma wątpliwości. Gdy po bankiecie Szczuka wraca do pokoju, Maciek nie idzie za nim, tylko zabiera Krystynę ma spacer.

5 PRZEKROCZENIA

Konfrontując się ze śmiercią, za którą jest odpowiedzialny, i czułością, którą nieoczekiwanie przynosi mu Krystyna, Maciek zaczyna pragnąć normalnego życia. Nie chce już zabijać, nie chce już uciekać. Zaczyna wierzyć, że wojna może się skończyć również dla niego.

Jednak jego przyjaciel i przełożony ma inne zdanie. Przypomina mu, że niewykonanie misji to dezercja. Chyba dezercja z wojska była karana śmiercią (przy takim założeniu opowieść jest lepsza, bo stawka buntu jest większa), więc Maciek nie może nie wykonać misji. Jeśli chce zacząć nowe życie, musi jeszcze pożyć starym życiem. Zgadza się wykonać ostatnią misję, ale to koniec - rano nie wyjedzie z Andrzejem.

6 KULMINACJA

Bohater szykuje się do zabicia Szczuki. Czai się w mroku. Śledzi go. Wreszcie - niestety bez trudności i bez wahania - zabija go. Misja zostaje łatwo zrealizowana.

Ale zamiast uciekać z Krystyną, żegna się z nią i mówi, że nie potrafił wszystkiego zmienić. Co Maciek rozumie na temat siebie, że ucieka przed miłością i normalnością, której dziś zapragnął? Dlaczego woli ryzykować życie z Andrzejem niż przeżywać życie z Krystyną?

Dlaczego znów zmienia zdanie, gdy widzi Andrzeja? Chowa się i obserwuje. Andrzej odjeżdża, a jego zauważa Drewnowski. Goni go, a Maciek ucieka. Dokąd biegnie? Czy gdyby Drewnowski go nie gonił, Maciek wróciłby do Krystyny?

Uciekając przed niechcianą rozmową z Drewnowskim, wpada na patrol wojskowy. Żołnierze widzą, że ma broń i strzelają do niego. Maciek zostaje trafiony w brzuch. Chce uciec, ale rana okazuje się śmiertelna. Umiera na wysypisku śmieci.

Mimo kilku luk w przebiegu fabularnym opowieść jest bardzo angażująca dzięki czytelnej przemianie bohatera i dzięki dynamice w pozostałych wątkach.

WĄTKI

Opowieść jest prowadzona z kilku punktów widzenia.

Maciek poluje na Szczukę, romansuje z Krystyną i wątpi w swoją misję.

Andrzej też wątpi w swoją misję, ale jego wątpliwości rozwiewa major i daje mu kolejne zadanie.

Drewnowski tak bardzo się cieszy z przyszłej kariery w ministerstwie, że pijany kompromituje się przed ministrem i grzebie swoją karierę.

Szczuka pragnie odbudować relację z synem i uczynić z niego patriotę-komunistę. Odnajduje syna, jednak ginie w drodze na spotkanie.

TEMAT

Wszystkie postacie opowiadają i rozwiajają ten sam temat: „wiara w życie po wojnie”.

Maciek nie wierzy w przyszłość, ale zaczyna wierzyć, dzięki relacji z Krystyną. To okazuje się niemożliwe.

Krystyna nie wierzy w miłość, ale zaczyna wierzyć, dzięki relacji z Maćkiem. To okazuje się niemożliwe.

Andrzej przestaje wierzyć walkę o Polskę, ale i tak walczy, dzięki relacji z majorem. Mówi, że wiara nie ma znaczenia.

Drewnowski wierzy, że zrobi karierę i będzie bogaty. To okazuje się niemożliwe.

Szczuka wierzy, że odbuduje relacje z synem, i wierzy, że jego praca przysłuży się Polsce. To okazuje się niemożliwe.

Zatem ta opowieść pokazuje nam, że koniec wojny nie oznacza początku nowego życia. Dla tych ludzi, a może dla tego pokolenia, nie ma szczęśliwej przyszłości.

Jeśli ta analiza czegoś Cię nauczyła, rozważ wsparcie 5 zł:

Zapraszam do obserwowania:

Nieskończone teksty

Zapraszam też do przeczytania innych analiz:

CHRZEST

Najpierw myślimy, że bohaterem jest Michał, ale jest nim Janek. Potem myślimy, że Janek uratuje Michała, ale go zabija.

HEWELIUSZ

Ten scenariusz przekonał największego w Polsce producenta opowieści, żeby wydać rekordowo dużo pieniędzy. Czy zatem jest to rekordowo dobra opowieść? Czy cztery gatunki są dobrze połączone w spójną i zrozumiałą historię?

POWRÓT DO LISTY ANALIZ