PSY 3. W IMIĘ ZASAD

Scenariusz: Władysław Pasikowski

Reżyseria: Władysław Pasikowski

Dużo mówią, dużo robią, dużo strzelają. Jest gęsto, więc jest wrażenie angażującej opowieści. Ale jak zaczniemy się zastanawiać, dlaczego to wszystko się dzieje, to opowieść przestaje być angażująca.


KONSTRUKCJA OPOWIEŚCI

W 10 minucie jest pierwsze wezwanie do działania. Mściwy syn oficera GRU daje Franzowi tydzień na oddanie pieniędzy, bo inaczej zabije jego bliskich. Ale Franz nie podejmuje się tej misji. Przez 100 minut w tym wątku prawie nic się nie dzieje, aż na końcu zza krzaka wyskakują groźni mordercy GRU, ale Franz bardzo łatwo ich wszystkich zabija i już nie musi oddawać pieniędzy.

W 35 minucie jest drugie wezwanie do działania. Tomek, syn Morawca, zniknął. Franz podejmuje decyzję, żeby go znaleźć. Zaczyna się opowieść o Franzu, który, razem ze swoim zespołem, szuka syna Morawca. Ta opowieść kończy się 20 minut później, gdy drużyna znajduje martwego Tomka.

W 60 minucie jest trzecie wezwanie do działania. Morawiec pragnie zemsty. Franz podejmuje decyzję, żeby zabić policjantów odpowiedzialnych za śmierć Tomka. Ta opowieść kończy się wraz z końcem filmu, gdy Franz zabija Cegielskiego, mordercę Tomka.

W tle jest jeszcze obecny wątek szukania Wróbla. W 12 minucie jest wezwanie do działania dla Witkowskiego. Wróbel zniknął. Witkowski podejmuje decyzję, żeby go znaleźć. Sprawdza różne tropy, które do niczego go nie prowadzą, aż przypadkiem w trakcie strzelaniny dowiaduje się, że Cegielski załatwił Wróbla na zlecenie Spinakera.

Co można było zrobić lepiej:

Wyrzucić początkową obietnicę szukania pieniędzy, ponieważ ta obietnica okazuje się fałszywa. Te pieniądze nie mają żadnego znaczenia. Do tego ultimatum mściwego syna GRU stwarza wrażenie, że to on porwał młodego Morawca. Ale to nie on, to tylko wielki zbieg okoliczności, że akurat wtedy, gdy mściwy syn obiecuje zrobić krzywdę rodzinie Morawców, młody Morawiec przypadkiem zostaje zabity. Dlaczego Franz nie podejmuje się misji zdobycia pieniędzy? Dlaczego nie stara się ich komuś ukraść, żeby uratować bliskich? Dlaczego nie mówi o tym zagrożeniu Morawcowi? Może on byłby zainteresowany napadem na kogoś, żeby uratować życie swoich córek? Czy właśnie w sprawie pieniędzy Franz stara się skontaktować z Wolfem? Jeśli tak, to dlaczego na kilka dni porzuca te starania? Dlaczego od razu nie idzie do dawnego znajomego myśliwego? Co by zrobił, gdyby na końcu banda GRU nie wyskoczyła zza krzaka i nie dała się zabić? Byłoby lepiej, jakby mściciel z GRU tylko otruł Franza, powiedział mu, że wkrótce umrze i już niczego od niego nie chciał. Wtedy Franz miałby do wyboru: umrzeć spokojnie na wymarzonej wyspie albo do końca być wiernym zasadom, pomóc przyjacielowi i umrzeć w walce.

Przyspieszyć odkrycie zabójstwa. Teraz ten film jest rozbity na pół. Najpierw to opowieść detektywistyczna: jest tajemnica, którą trzeba rozwiązać. Od połowy to film o skoku: jest konkretna misja, trzeba się przygotować i ją wykonać. Można było to połączyć tak: od razu wiadomo, że syn nie żyje, a rozwiązanie tajemnicy jest elementem planu zemsty. Czyli Franz i widzowie od początku wiedzą, że na końcu będzie zemsta, ale najpierw trzeba zostać detektywem i dowiedzieć się, kogo ta zemsta ma pozbawić życia.

Uprawdopodobnić powód zemsty. Dwa razy w historii polska policja zataserowała kogoś na śmierć i akurat padło na chrześniaka Franza. Byłoby lepiej, gdyby Franz mścił się za zabójstwo, które miało być wymierzone w Morawca, a nie za zabójstwo, które jest wynikiem serii zbiegów okoliczności: 1 Tomek był podobny do Wróbla. 2 Złapali Tomka akurat tego dnia, kiedy Wróbel uciekł. 3 Tomek kojarzył skądś Cegielskiego. 4 Tomek miał chore serce.

Skasować sprawę Wróbla, w której i tak nie wiadomo, o co chodzi. Dlaczego dla Spinakera jest ważne, żeby pozbyć się Wróbla? Dlaczego robi to w tak skomplikowany sposób? Dlaczego Wróbel musi zginąć, a nie może sobie normalnie żyć, tak jak żył przed zatrzymaniem przez policję? Jakie znaczenie dla sprawy Morawca ma to, że Witkowski szuka Wróbla i zbiera dowody na Cegielskiego? Nie ma żadnego znaczenia. Ten wątek jest niezrozumiały, niepołączony z głównym wątkiem, więc jest całkowicie zbędny. Dowodem na słabość tego wątku jest też jego kulminacja: nagle w opowieści jest jedyna scena z punktu widzenia Panicza, który przypadkiem podsłuchuje rozmowę Cegielskiego ze Spinakerem na temat Wróbla. Tylko po to, żeby mógł potem powiedzieć to Witkowskiemu, kiedy przypadkiem spotkają się w trójkę z Cegielskim w trakcie strzelaniny. Panicz wyjaśnia Witkowskiemu tajemnicę zniknięcia Wróbla, a Witkowski w ogóle się tym nie przejmuje i mówi Cegielskiemu, że będzie go ścigał za zabicie syna Morawca. To po co jest cały ten wątek o Wróblu, skoro rozwiązanie zagadki nie ma żadnych konsekwencji?


INNE PROBLEMY

Dlaczego inteligentny i samodzielny policjant w średnim wieku, który od 20 lat ma telefon, jak potrzebuje kopię nagrania, to nie robi jej swoim telefonem? Dlaczego nie mówi, żeby wysłać mu to na mejla albo przez komunikator? Dlaczego nie robi tego, co potem robi Cegielski, czyli nie zabiera dysku?

Po co Cegielski śledzi Witkowskiego? Czy nie ma innych zajęć? Dlaczego śledzi go tylko, jak Witkowski jest z Olą, a nie śledzi go, jak rozmawia z prostytutkami albo z Franzem? Co wynika z tego śledzenia? Czy zabicie Sandry całkiem rozwiązuje problem Cegielskiego i jest już zadowolony i nie musi więcej śledzić Witkowskiego?

Dlaczego Witkowski jedzie do Sandry dzień po zobaczeniu nagrania na stacji? Dlaczego nie pojechał od razu, jak zobaczył, że jest w to zamieszana? Przecież miał jeszcze kilka godzin do randki. Co miał ważniejszego w tym czasie?

Ola podrywa Witkowskiego, po 5 minutach randki chce iść do niego na seks, a następnego dnia już chce mu rodzić dzieci. Czy autor widział kiedyś jakąś kobietę i wie, że to nie są projekcje męskich fantazji, tylko normalne osoby, które mają swoje mózgi i swoje życia?

Dlaczego Ola wyrzuca burgera bo jednym ugryzieniu? Jeśli jest weganką, to mogła mu powiedzieć, zanim kupił. I jeszcze ten komentarz, że jakby matka zobaczyła to wyrzucanie, to by ją pobiła sznurem od żelazka. Czy ona wyrzuca jedzenie, żeby się poczuć bogato i niezależnie? Czy w ten sposób buduje swoje poczucie bezpieczeństwa?

Dlaczego Morawiec chce się zabić po śmierci syna? Przecież ma jeszcze żonę i córki. Czy to nie jego? A może chce w imię jakichś zasad, które każą umrzeć ojcu zabitego dziecka?

Na czym polega wielki plan zemsty? Cały dzień siedzą i czekają, aż Witkowski załatwi pliki z tasera? Dlaczego niczego z nim nie ustalili rano u lekarki? Co by zrobili, jakby Cegielski postanowił nie robić im prezentu i pozbył się tych plików, tak jak się pozbywa plików ze stacji?

Dlaczego Cegielski zabezpiecza nagranie w sprawie ucieczki Wróbla, a nie zabezpiecza nagrania w sprawie zabójstwa? Skoro nawet nieumiejący w komputery Witkowski wie, że tasery mają kamery, to młodzi policjanci też muszą to wiedzieć. Szczególnie, że trzy lata temu była już taka sprawa. Teraz Cegielski idzie do kibla, gdzie nie ma kamer, ale bierze kamerę ze sobą. Więc po co idzie do kibla?

Jak to możliwe, że cwany i samodzielny policjant nie zna nikogo, kto umie obsługiwać komputer? Czy ten policjant właśnie przyleciał z lat 90?

Co robi haker komandos przez kilka dni, skoro jest hakerem i komandosem? Dlaczego nie pomaga w poszukiwaniach przyjaciela?

Dlaczego Witkowski obiecuje Oli, że będzie ją trzymać z dala od policyjnego syfu, a kilka godzin później organizuje w domu posiadówkę z mordercami i puszcza jej nagranie torturowania i zabójstwa młodego chłopaka?

Dlaczego po rozstaniu z Witkowskim Ola chce się wyprowadzać do innego miasta? Czy z jego powodu chce też porzucić pracę? Dlaczego nie może mieszkać w dotychczasowym miejscu i pracować w dotychczasowej pracy? Dlaczego dla tej kobiety rozstanie z mężczyzną musi być końcem normalnego życia, a nie może być po prostu rozstaniem z mężczyzną?

Dlaczego Franz i jego drużyna mścicieli nie uciekają, jak ich atakuje 100 policjantów? Na co oni liczą? Już im nie zależy na zemście na mordercach Tomka? Dlaczego zabijają niewinnych policjantów? Franza i resztę dziadków jeszcze rozumiem, że są starzy i cały świat jest ich wrogiem, ale dlaczego żołnierz strzela do ludzi, którzy tak jak on, ryzykują życie w służbie dla swojego kraju? W imię jakich zasad dzieje się ta masakra? Zdaje się, że w imię zasad szaleństwa.


Przeczytaj inne analizy

SALA SAMOBÓJCÓW. HEJTER

To nie jest film, który mówi coś prawdziwego na temat nienawiści i współczesnego świata. To jest fantazja na temat tego, co z nienawiścią może zrobić człowiek, który jest połączeniem Wertera i Franka Underwooda.

CZYTAJ

NAJLEPSZE FILMY 2019

Jak co roku chodzi o filmy, które spełniają trzy warunki: weszły do polskiej dystrybucji w 2019, widziałem je, moim zdaniem są genialne, bardzo dobre, albo chociaż warte zobaczenia i zapamiętania.

CZYTAJ
POWRÓT DO LISTY ANALIZ






O MNIE

Jestem analitykiem opowieści. Na zlecenie producentów i scenarzystów analizuję około 70 tekstów rocznie. Prowdzę wykłady i warszaty w różnych miejscach, głównie w StoryLab Pro. Rozwijam i produkuję własne projekty w mojej firmie Bold Humans. Oglądam ponad 200 filmów rocznie.

Na tym poczytnym blogu analizuję polskie filmy i staram się udowodnić, że ich scenariusze są nieskończone. Nowe analizy publikuję dopiero, jak filmy znikają z kin. Wszystkim czytelnikom, widzom i twórcom życzę lepszych scenariuszy i zachęcam do chodzenia na polskie kino.

Artur Wyrzykowski

FAQ

· Jak wygląda współpraca z tobą?

Analizuję opowieści pod kątem gatunku, konstrukcji dramaturgicznej, przebiegu relacji, konstrukcji scen, przesłania i potencjału rynkowego. Nie jestem konsultantem scenariuszowym, ponieważ pracuję z tekstem, nie z autorem. Dekonstruuję opowieść i proponuję swoje rozwiązania, które autor może wykorzystać, jeśli chce. Najlepiej zgłosić się do mnie na etapie treatmentu lub pierwszej wersji scenariusza, kiedy opowieść dopiero się kształtuje. Albo kiedy wszyscy myślą, że scenariusz jest gotowy i nadaje się do produkcji. Albo kiedy przed zdjęciami okazuje się, że trzeba znacznie ograniczyć ilość scen. Albo kiedy po zdjęciach i zmontowaniu pierwszej wersji jest kłopot.

· Jak wygląda taka analiza?

Tak, jak "Zimna wojna", "Kler", "Juliusz", "Pokot", "Twarz", "Układ Zamknięty" i "Chrzest". Polecam też lekcję z podstaw konstruowania opowieści: "Córka trenera", "Dywizjon 303" i "Najlepszy", oraz lekcję z odpowiadania na oczekiwania widza: "Mowa ptaków".

· Ile to kosztuje?

Jeśli twój film jest już w kinach, to dostaniesz ją za darmo. Jeśli jednak wciąż rozwijasz projekt, to powinieneś mieć budżet na prace literackie. Dla autorów, którzy nie związali się jeszcze z producentami, przygotowałem promocje.

Potrzebujesz analizy? Napisz: halo@arturwyrzykowski.pl

DOUCZKI









NAJMOCNIEJ POLECAM