TEŚCIOWIE 3

Scenariusz: Marek Modzelewski

Reżyseria: Jakub Michalczuk

Wątek Gosi ma wiele przeszkód i wiele przekroczeń, ale nie ma kulminacji. Wątek Tadka startuje w połowie filmu, prawie nie ma przeszkód i przekroczeń, a jego kulminacja nie jest wynikiem procesu. Chociaż to lekka komedia romantyczna, przesłanie tego filmu w temacie relacji i w temacie alkoholu jest bardzo szkodliwe.


KONSTRUKCJA WĄTKU A

1 ZWYKŁE ŻYCIE

Gosia ma ponad 50 lat. Przyjeżdża z przyjaciółką-psychiatrą na urodziny wnuka do małego miasteczka, w który mieszkają teściowie jej syna. Jest bogatą i wyniosłą damą z Warszawy, mierzi ją religia i przaśność Podlasia.


2 ZABURZENIE

Na rodzinnym spotkaniu pojawia się jej prawie były mąż Andrzej, z którym od dawna nie miała kontaktu.


3 CEL

Jest jasne, że Andrzej wciąż jej się podoba. Jednak Gosia nie podejmuje decyzji, żeby odzyskać swojego męża.

Mimo bierności bohatery, główne pytania dramaturgiczne jest czytelne, ponieważ wynika z gatunku komedii romantycznej: „Czy Gosia i Andrzej znów będą parą?” To pytanie zostaje zadane około 20 minuty filmu, gdy bohatera decyduje nie wyjeżdżać, wraca na rodzinne spotkanie i cały czas atakuje Andrzeja. Atakuje go tak bardzo, że jest jasne, że wciąż coś do niego czuje.

Gosia dowiaduje się też, że została tu podstępnie zwabiona na chrzciny, ale to nie łączy się z głównym wątkiem. Celem Gosi nie jest powstrzymanie chrzcin. Ale jej opór jest dla niej atrakcyjnym motorem działania, powodem wielu konfliktów i okazją do wielu żartów.


4 PRZESZKODY

• Gosia cały czas atakuje Andrzeja, bo nie wybaczyła mu, że ją zdradzał, zostawił i ma nieślubne dzieci.

• Przyjaciółka-psychiatra zniechęca Gosię do Andrzeja i jednocześnie go podrywa.

• Mama Gosi przez telefon każe jej wreszcie rozwieść się z Andrzejem.

• Nawet jak Andrzej przychodzi do Gosi z tortem, to ona wciąż ma pretensje o jego błędy z przeszłości.

• Gdy Andrzej zaprasza ją na spacer, przyjaciółka-psychiatra chce iść zamiast niej.


Poza tym:

Przeszkodą nie są leki, które przez cały dzień daje jej przyjaciółka-psychiatra. Przeszkodą nie jest marihuana, którą razem palą. Gosia cały czas zdaje się trzeźwa.

Przeszkodą nie jest odkrycie, że Andrzej nieodpowiedzialnie spalił restaurację, prawie zabił Marka i może iść do więzienia. To w ogóle nie zmienia jej postrzegania przyszłości z nim, ponieważ, jak się okazje, ona nie potrzebuje partnera, który jest poważny w teraźniejszości, ale partnera, który przeprosinami naprawi przeszłość.


5 PRZEKROCZENIA

• Bardzo polubia Stanleya (czyli mogłaby zostać jego mamą).

• Słyszy, że Andrzej chce ochrzcić Stanleya. To znaczy, że się zmienił.

• Syn też mówi Gosi, że tata się zmienił. Stał się cieplejszy i bardziej uważny. Dobrze zajmuje się Stanleyem.

• Konfrontuje się z synem, dlaczego nie zaprasza jej do Berlina. Słyszy gorzkie słowa o sobie, że strasznie wysoko wszystkim stawia poprzeczkę i nikogo nie lubi.

• Boi się, że Andrzej spłonie i krzyczy, żeby go ratować.

• Widzi, że Andrzej bohatersko ratuje płonącego Marka.

• Słyszy gorzkie słowa od Wandy, że Gosia czuje się od niej lepsza i nigdy by nie zajrzała do jej domu, gdyby nie pożar.

• Otwiera się przed Andrzejem, że kiedyś mogła zrobić dla niego wszystko i wszystko mu wybaczyła.

• Ma seks z Andrzejem.

• Słyszy od Andrzeja, że wrócił do Polski, bo ma dość i jest zmęczony. Chce, żeby go przyjęła i cały czas nosi obrączkę na szyi.

• Konfrontuje się z przyjaciółką-psychiatrą i słyszy gorzkie słowa, że jest zakłamana, przyjaciółka wspierała ją w kryzysie, a Gosia traktowała ją jak apteczkę i nie ma pojęcia, co to jest przyjaźń.


6 KULMINACJA

W wyniku tych przekroczeń Gosia otwiera serce dla Andrzeja, ale też oczekuje od niego refleksji nad błędami przeszłości. Podczas godziny prawdy Andrzej przeprasza ją za wszystko i mówi, że ją kocha. Przytulają się, co prawdopodobnie oznacza, że będą parą, jak tylko Andrzej wyjdzie z więzienia.

Wiele osób mówi Gosi, że ma negatywny stosunek do innych i musi otworzyć serce. Gosia to robi w ostatniej rozmowie z Wandzią, ale jej otwarcie serca na innych nie ma związku z głównym wątkiem. Dlaczego te wątki nie są połączone? Jeśli to opowieść o Gosi, która chce zdobyć miłość, to dopiero dzięki zbliżeniu z Wandzią powinna zyskać szansę na zbliżenie z Andrzejem.


KONSTRUKCJA WĄTKU B

1 ZWYKŁE ŻYCIE

Tadek ma ponad 50 lat. On i jego żona Wandzia organizują chrzciny wnuka i przy okazji cały czas się kłócą. Potem się okaże, że Tadek od pół roku wie o romansie żony, ale życzliwie postanowił nie przeszkadzać, żeby kochana żona trochę pożyła.


2 ZABURZENIE

Na rodzinnym spotkaniu pojawia się tata jego zięcia Andrzej, z którym od dawna nie miał kontaktu. Andrzej motywuje go do asertywnego przerwania romansu żony.


3 CEL

Namówiony Andrzejem i alkoholem Tadek postanawia zemścić się na Marku.

Jest jasne, że najpierw trzeba zawiązać główny konflikt, żeby zawiązywać konflikt w drugim wątku. Ale ten konflikt zawiązuje się bardzo późno. Dopiero około 50 minuty Tadek postanawia działać.


4 PRZESZKODY

Tylko jedna:

• Podpalenie krocza kartonowego Marka zmienia się w pożar restauracji.


Poza tym:

Namalowanie penisa na twarzy Marka jest łatwe, bo Marek cały czas śpi.

Marek prawie się pali, ale to nie bohater wątku rozwiązuje ten problem. Tadek biernie patrzy na działanie Andrzeja.


5 PRZEKROCZENIA

Tylko jedno:

• Tadek żałuje, że on i Wandzia nie mieli jeszcze jednego dziecka. Widzi żal Wandzi, że dzieci ją zostawiły i jest sama.


Poza tym:

Tadek nie ma żadnej refleksji w związku z prawie zabiciem Marka.

Tadek nie ma żadnej refleksji, rozmawiając z Andrzejem o jego związkach albo obserwując jego relację z Gosią.

Jest wrażenie, że zmiana Tadka jest nagła. Wieczorem widział, jak żona pisze do kochanka i nic nie zrobił, a rano budzi się przemieniony i gotowy do konfrontacji. Skąd to się wzięło? Dlaczego godzina prawdy nie nadeszła wieczorem?


6 KULMINACJA

W wyniku tajemniczego nocnego przemienienia Andrzej staje nad Wandzią, jakby chciał ją udusić. Podczas godziny prawdy wyznaje jej, że wie o jej romansie i wciąż ją kocha. Chociaż Gosia dopytuje, czy Wandzia go przeprosiła, to on tego nie oczekuje i w efekcie wybacza jej bez przeprosin. Gdy wychodzi z aresztu, obiecuje, że obłoży ją kamieniami, a ona wraca w jego ramiona.


DODATKOWA KULMINACJA

Chociaż główne wątki się zamknęły i dwie główne relacje są odmienione, to wciąż do fabularnego wyczyszczenia pozostaje temat spalonej restauracji. Dlaczego przebieg fabularny nie jest połączony z przebiegiem emocjonalnym bohaterów? Walka z możliwym więzieniem nie powinna być bonusową mini misją, ale romantyczne relacje Tadka i Andrzeja powinny zależeć od ich umiejętności naprawienia przeszłości, czyli spalenia restauracji. Oni powinni dojrzale pogodzić się z Markiem i przekonać go, żeby nie przekazywał policji dowodu ich przestępstwa. Wtedy grożące im więzienie byłby ładną metaforą życia bez ukochanej osoby. A teraz ich problem rozwiązuje cud postaci z trzeciego planu, która opowiada Wandzi i widzom, że coś tam wie i wszystko załatwione. To jest cud, ponieważ nawet jeśli dogadał się właścicielem restauracji, to prokurator i tak oskarży podpalaczy, którzy już przyznali się do winy. Czy ta cudowna interwencja dziadka jest uproszczeniem dla widzów, którzy nie wiedzą, jak działa polski system sprawiedliwości?


DZIECI

Założeniem filmu jest opowieść o teściach. To oni są postaciami, które muszą być zaskakiwane, mieć przekroczenia, odkrywać tajemnice i działać. Konsekwencją tego założenia jest sprowadzenie dzieci do roli figur. To nie są postacie, które zachowują się wiarygodnie, biorąc pod uwagę, że są dorosłymi osobami i kochają rodziców. To figury, które podejmują takie decyzje, jakich autorzy potrzebują do opowiedzenia o teściach.

Syn kocha Gosię. Chociaż mieszka w Berlinie, rozmawia z nią raz w miesiącu. Dlaczego oszukał ją, że organizują urodziny? Czy on liczył, że mama wyjedzie przed ceremonią w kościele? Czy liczył, że przez cały wieczór nikt ze zgromadzonych na przedchrztowej kolacji gości nie powie nic na temat chrztu? Jeśli naprawdę ją kocha, dlaczego nie powiedział, że dla niego chrzest jest ważny i nie poprosił, żeby była z nim tego dnia? Przecież chrzest to nie jest zdrada jej wartości, bo ona nie jest kapłanką ateizmu. Nawet jeśli kłamstwo było jedynym sposobem, żeby ją tu ściągnąć, to po co ją tu ściągnął? Ona nie ma żadnej roli do odegrania. Jeśli po prostu chciał, żeby jego mama była z nim tego dnia, to dlaczego nie przejmuje się, że jego mama płacze upokorzona przez niego?

Dlaczego syn nie powiedział Gosi, że jego tata przyjeżdża? On i jego rodzina nie są zaskoczeni jego przyjazdem, więc wszyscy wiedzieli. Dlaczego nie powiedział jej, że Andrzej ma kolejne dziecko? Gdy Gosia zadaje mu te pytania, to on głupio pyta: „Ja ci powinienem mówić takie rzeczy?” Tak, on, ponieważ on jest jej rodziną, a zadaniem rodziny jest chronić bliskich przed zranieniem. Dlaczego on tego nie rozumie? To byłoby ciekawe, gdyby przyjaciółka-psychiatra zrobiła mu szybki test i okazałoby się, że syn Gosi o lodowym sercu jest pozbawionym empatii psychopatą. To byłoby atrakcyjne przekroczenie dla Gosi i to byłoby spójne z założeniami fabularnymi autorów.

Dlaczego syn płaci swoim dzieckiem za spokój w relacji z teściową? Wiadomo, dlaczego Wandzia ma wielką motywację, żeby ochrzcić dziecko (spadek). Ale dlaczego młody mężczyzna z rodziny ateistów i mieszkający w Berlinie decyduje się przyjechać na Podlasie i ochrzcić dziecko? Mógłby chociaż powiedzieć: „Ja też tego nie chciałem, ale robię to dla Weroniki.”


PRZESŁANIE

Dwie pary pokonały kryzysy i się zeszły. Ale czy ich przemiany uczą widzów czegoś wartościowego?

Andrzej zdradzał żonę. Wyjechał do Australii i związał się z modelką młodszą od ich syna. Ale gdy ona zostawiła go z swoim dzieckiem, poczuł, że warto wrócić do dawnej żony. Tadkowi mówi, że jest już znudzony i zmęczony. Gosi mówi, że ma już dość i jest zmęczony. Nie mówi, że zrozumiał, co jest najważniejsze w życiu i że to coś daje mu tylko Gosia. Chociaż szczerze mówi jej, że chce do niej wrócić, to sam nie pomyślał, żeby ją przeprosić, że przez niego cierpiała. Z tej opowieści jasno wynika, że Gosia jest dla Andrzeja bezpieczną opcją na spokojną starość, w której musi wychowywać małego chłopca. To nie jest miłość. To jest wygoda. Andrzej po raz kolejny oszukuje ją, że ją kocha, a ona tego nie widzi.

Tadek słyszy, jak Gosia domaga się od Wandzi przeprosin dla niego za romans z Markiem, ale Wandzia nigdy go nie przeprasza. Słyszy, jak Wandzia mówi Markowi, że nie o kochanie chodzi w małżeństwie i że go nie zostawi, bo jest z nim zrośnięta. Ale to mu nie przeszkadza. Kocha ją i chce ją obkładać kamieniami. Czyli Tadek, podobnie jak Gosia, jest ślepy. Nie widzi, że walczy o niesymetryczną relację, w której druga osoba jest tylko z poczucia wygody.

Fantazję ślepej Gosi surowo ocenia jej przyjaciółka-psychiatra, ale autorzy kompromitują jej słuszną ocenę sytuacji, pokazując jej zainteresowanie Andrzejem, uzależnienie od leków i sugerując, że sama potrzebuje terapii. Widzowie rozpoznają słuszne postulaty ekspertki od zdrowia psychicznego jako oszołomstwo, czyli nauczą się klasyki patriarchatu: jak mężczyzna wraca po zdradach, romansach i nieślubnych dzieciach i jest miły, to kobieta powinna go przyjąć i się cieszyć, że wrócił. Nawet jeśli jest tak głupi, że pijany podpala restaurację.

W kraju, w którym jest prawie milion osób z chorobą alkoholową i który dojrzał już do zakazu sprzedaży alkoholu nocą, najpopularniejsza komedia roku pokazuje, że alkohol jest sposobem na zbliżenie się dwóch mężczyzn, na otwarcie się i na dojrzewanie do odważnej walki o małżeństwo. Czy trzeźwa przyjaźń Andrzeja i Tadka jest niemożliwa? Czy trzeźwy Tadek nie dojrzałby do konfrontacji z zdradzającą żoną? Oni piją nawet rano, gdy ustalają strategię, od której zależy wolność Tadka i Andrzeja, a przez to przyszłość dwóch rodzin. Co mają z tego zrozumieć młodzi ludzie przed ekranem? „Napijmy się wódki, to na pewno wymyślimy, jak sobie nie rozwalić życia”?


Jeśli ta analiza czegoś Cię nauczyła, rozważ wsparcie 5 zł:

Wspieraj Autora na Patronite
Postaw mi kawę na buycoffee.to


Zapraszam do obserwowania:


Zapraszam też do przeczytania innych analiz:

ZAMACH NA PAPIEŻA

Bohater nie ma przeszkód i przekroczeń, więc opowieść może się wydać nieangżująca. Trudno też rozpoznać granicę między męskim kinem sensacyjnym, a parodią takiego kina. Wszystkie postacie kobiece są pretekstowe i stereotypowe, czyli są figurami, a nie postaciami.

13 DNI DO WAKACJI

Dopiero w połowie filmu grupa staje się celem mordercy. Ciachanie bohaterów jest bardzo łatwe. Nie ma dynamiki w relacjach. Nie ma motywacji morderców. Nie wiadomo, o czym jest ta opowieść.

POWRÓT DO LISTY ANALIZ



O MNIE


Artur Wyrzykowski - scenarzysta, reżyser i analityk opowieści. W 2025 roku miał premierę mój pełnometrażowy debiut "To się nie dzieje". Prowadzę prace scenariuszowe filmów i seriali: od streszczenia ustawiającego konstrukcję opowieści do tekstu gotowego do produkcji. Analizuję scenariusze, gdy producenci nie wiedzą, co dalej, albo gdy trzeba skrócić scenariusz i dopasować go do budżetu. Konsultuję wersje montażowe. Zapraszam: artur@nieskonczone.pl

Na tym poczytnym blogu analizuję polskie filmy i staram się udowodnić, że ich scenariusze są nieskończone. Jeśli moje analizy są dla Ciebie wartościowe, zachęcam do wsparcia:

Postaw mi kawę na buycoffee.to



DOUCZKI










ANALIZY ZAGRANICZNYCH FILMÓW












MOJE FILMY