LEGIONY

Scenariusz: Tomasz Łysiak, Dariusz Gajewski, Michał Godzic, Maciej Pawlicki

Reżyseria: Dariusz Gajewski

Jak oglądam amerykański film o jakiejś wojnie, o której nie mam pojęcia, to wszystko rozumiem. Jak oglądam polski film o wojnie, w której Polska odzyskała niepodległość, to w ogóle nie wiem, co się dzieje i dlaczego. Polska powinna wprowadzić zasadę, że każdy film historyczny musi wydać co najmniej 5% budżetu na scenariusz.


LEGIONY

Ilu jest tych legionistów? Z obrazka wynika, że to jest stu młodych ludzi z szabelkami, którzy idą na rosyjską armię wyposażoną w armaty i karabiny. Jaki oni mają cel i plan realizacji tego celu? Czy udało im się wygrać cokolwiek, co miało jakieś znaczenie dla niepodległości Polski?

Co to za amatorska akcja ubezpieczania kobiet, które wysadzają most? Dlaczego mężczyźni nie są pochowani w lesie pod mostem, żeby strzelać do Rosjan, którzy gonią kobiety? Co to za ochroniarze, skoro dobiegają do nich później niż Rosjanie?

Czy wysadzenie mostu coś dało? Jak wpłynęło na losy wojny? Jak wpłynęło na realizację planu legionów? A jak strata Staszka popsuła te plany? Nie wiadomo.

Jak działają te legiony? Kto jest ich szefem? Dlaczego Dunin mówi, że Austro-Węgry każą im atakować Rosję? To są polskie legiony czy austro-węgierskie?

Dlaczego Topór idzie sam na stu Rosjan? Przecież to jasne, że go zabiją. A jakby się wycofał i przeżył, to potem mógłby przez kolejne lata zabić tysiące wrogów. Dlaczego nie myśli o dobru ojczyzny? Czy on oszalał? Przecież Dunin mówił, że to pozorowany atak i trzeba minimalizować straty.

Rok po wysadzeniu mostu i po bitwie, w której zginął Tadek, Polacy walczą na jakimś froncie z Rosjanami. Co się wydarzyło przez ten rok? Czy ten front to sukces, czy porażka? Gdzie w ogóle jesteśmy i w którą stronę idziemy? Na Moskwę? Na Warszawę?

Jak działa ten front, że żołnierze po robocie mogą sobie wpadać do obozu do Oli? To jest kilometr przez las czy dzień drogi?


BOHATER

Józek dezerteruje z rosyjskiej armii. Dlaczego? Czy jest Polakiem i honor mu nie pozwala walczyć dla wroga? Czy jest tchórzem i boi się śmierci? Czy jest cynikiem i ma wszystko w lekceważeniu? Nie wiadomo.

Siedzi z ułanami, mówi, że pojedzie do Łodzi, ale nie jedzie. Dlaczego? Czy zakochał się w Oli? Czy docenia ojcowską relację ze Staszkiem? Czy jest więźniem w tym obozie?

Idzie na pociąg, rozwala przy okazji Rosjan na wieży. Potem już nie idzie na pociąg, tylko wraca do obozu. Dlaczego wraca? Czy już mu przeszła chęć budowania fabryki opon? Czy w ciągu tych kilku minut się zmienił i porzucił karierę łódzkiego przedsiębiorcy, by walczyć o niepodległą Polskę?

Józek i Staszek są pojmani. Józek teatralnie się mazgai, żeby dać Staszkowi pistolet. Dlaczego Staszek nie rozwala tym pistoletem Rosjan, którzy ich pojmują? Dlaczego mija pół roku, zanim go użyje? Czy taki był plan Józka, żeby dać Staszkowi pistolet, który przez pół roku będzie chować w majtach?

Jak to możliwe, że minęło pół roku? Gdzie oni byli przez ten czas? Jak zmieniła się ich relacja? Dlaczego nikt ich nie przeszukał? Dlaczego przez pół roku nie użyli tego pistoletu, żeby zabić strażników i uciec?

Dlaczego po śmierci Staszka, Józek wyrzuca dobry pistolet? Przecież jest gdzieś na ruskich ziemiach, może mu się przydać do obrony. Albo do szturmowania wież w miasteczkach, przez które będzie wracać do domu.

Dlaczego nie wraca do domu w Łodzi? W jakim celu przyjeżdża do obozu? Czy chce walczyć o Polskę? Jeśli tak, to dlaczego przez kilka miesięcy nie walczy? W jaki sposób trafia akurat do obozu, w którym jest Ola? Czy dlatego, że ją kocha i jej szukał? Czy to jest jego dawny obóz? Zna tu kogoś oprócz niej? A może to obóz Tadka, do którego ona pojechała, żeby go szukać? Gdzie jesteśmy?

Józek zaczyna podrywać Olę w lato, pół roku po swoim powrocie do obozu. Dlaczego nie robił tego przez pół roku? Czy w ogóle rozmawiali w tym czasie? Czy miał plan odczekać rok od śmierci Tadka?

Poderwał Olę, ona się boi, że go straci, a on sobie chodzi przez las na front. Co na to Ola? Nie robi mu awantury, że jak ma rodzinę, to powinien mniej ryzykować?

Józek ratuje Tadka, życzy powodzenia jemu i Oli, wraca na front. Wszyscy biją mu brawo i on się cieszy. Z czego się cieszy? Przecież właśnie rozwaliło mu się życie i został samotnym ojcem. Przecież on już wcześniej był odważnym i docenianym bohaterem, jak zrobił szturm na wieżę. Co on teraz czuje i dlaczego?


RYWAL

Dlaczego po pojmaniu Staszka, Tadek jest przeniesiony? Czy to efekt tego pojmania, czy zbieg okoliczności? Kto teraz ma szefować temu oddziałowi, gdy nie ma Staszka i Tadka?

Dlaczego Ola szuka Tadka, skoro on został przeniesiony gdzieś, gdzie jej nie ma? Czy ona może sobie tak po prostu pojechać do jego obozu i go szukać? Jeśli może, to po co te łzy rozstania, skoro mogła jechać z nim od razu?

Skąd jakiś żołnierz ma łańcuszek Tadka, skoro Tadek nie umarł tego dnia? Czy specjalnie okłamuje Olę? Dlaczego tak nieładnie się zachowuje i kim on w ogóle jest?

Dlaczego Tadka nie było rok? Czy był tak zraniony? Nie wygląda na takiego, bo już pierwszego dnia okazuje się super sprawnym bohaterem frontu. Więc pewnie już kilka miesięcy temu był trochę sprawny, mógł podróżować, wysłać list albo kuriera. Dlaczego wraca dopiero teraz? Dlaczego Oli nie wydaje się to podejrzane? Może się miło związał z chłopką, która go pielęgnowała?


KONSTRUKCJA OPOWIEŚCI

Jest to film nowelowy. Każda z 4 nowel ma inny temat i inne pytanie dramaturgiczne.

1. Nowela o Józku, który gardzi Polską i honorem, chce wrócić do Łodzi, ale przygoda w legionach robi z niego mężczyznę. Ta nowela kończy się w 45 minucie, kiedy Józek jest odważnym legionistą, ale Rosjanie go pojmują.

2. Nowela o Tadku, który kocha Olę, chce do niej wrócić, ale Polska wzywa go na samobójczą misję, w której ginie. Ta nowela zaczyna się w 45 minucie i kończy w 70 minucie, gdy fałszywy przyjaciel oszukuje Olę, że Tadek umarł i Ola zostaje pomocnicą zakonnicy.

3. Nowela o Staszku, który kocha Polskę, ale jego kumpel wierzy w wielką Rosję i zabija Staszka, który nie chce zdradzić Polski. Ta nowela zaczyna się w 70 minucie i kończy w 90 minucie, gdy zrozpaczony Józek stawia kamień na grobie Staszka.

4. Nowela o Józku, który wraca do obozu i chce poderwać dziewczynę zmarłego Tadka, ale okazuje się, że Tadek żyje i Ola wciąż go kocha. Ta nowela zaczyna się w 90 minucie i kończy się w 130 minucie, gdy Józek życzy kochankom powodzenia, wraca na front i dostaje nagrodę pocieszenia w postaci oklasków.

Byłoby dobrze, gdyby wątkiem łączącym wszystkie nowele, była walka Polski o niepodległość. Czyli gdybyśmy wiedzieli, jak ta sprawa rozwija się przez lata i gdyby na końcu wesołych przygód młodzieży było jasne, co udało się w tej sprawie osiągnąć.

Może na 100. rocznicę wybuchu Drugiej Wojny Światowej doczekamy się filmu, który da się zrozumieć. Sugeruję już rozpocząć prace nad scenariuszem.


Przeczytaj inne analizy

PODSUMOWANIE FESTIWALU W GDYNI 2019

Dla fanów mojego poczytnego bloga przygotowałem coroczny raport o kondycji polskiego scenariopisarstwa. Czy statystyczny polski scenarzysta liczy się z potrzebami widza?

CZYTAJ

PIŁSUDSKI

To jest katalog epizodów, które nie łączą się w logiczną i zrozumiałą sekwencję zdarzeń. Polacy chcą wspaniałych filmów historycznych, ale pragną, by scenariusz kosztował dwa grosze i dwie krople krwi.

CZYTAJ
POWRÓT DO LISTY ANALIZ






O MNIE

Jestem analitykiem opowieści. Na zlecenie producentów i scenarzystów analizuję około 50 tekstów rocznie. Jestem kierownikiem literackim w TFP, wykładam analizę filmu w StoryLab Pro i konstrukcję opowieści na Uniwersytecie Gdańskim. Rozwijam i produkuję własne projekty w mojej firmie Bold Humans. Oglądam ponad 200 filmów rocznie.

Na tym poczytnym blogu analizuję polskie filmy i staram się udowodnić, że ich scenariusze są nieskończone. Nowe analizy publikuję dopiero, jak filmy znikają z kin. Wszystkim czytelnikom, widzom i twórcom życzę lepszych scenariuszy i zachęcam do chodzenia na polskie kino.

Artur Wyrzykowski

FAQ

· Jak wygląda współpraca z tobą?

Analizuję opowieści pod kątem gatunku, konstrukcji dramaturgicznej, przebiegu relacji, konstrukcji scen, przesłania i potencjału rynkowego. Nie jestem konsultantem scenariuszowym, ponieważ pracuję z tekstem, nie z autorem. Dekonstruuję opowieść i proponuję swoje rozwiązania, które autor może wykorzystać, jeśli chce. Najlepiej zgłosić się do mnie na etapie treatmentu lub pierwszej wersji scenariusza, kiedy opowieść dopiero się kształtuje. Albo kiedy wszyscy myślą, że scenariusz jest gotowy i nadaje się do produkcji. Albo kiedy przed zdjęciami okazuje się, że trzeba znacznie ograniczyć ilość scen. Albo kiedy po zdjęciach i zmontowaniu pierwszej wersji jest kłopot.

· Jak wygląda taka analiza?

Tak, jak "Zimna wojna", "Kler", "Juliusz", "Pokot", "Twarz", "Układ Zamknięty" i "Chrzest". Polecam też lekcję z podstaw konstruowania opowieści: "Córka trenera", "Dywizjon 303" i "Najlepszy", oraz lekcję z odpowiadania na oczekiwania widza: "Mowa ptaków".

· Ile to kosztuje?

Jeśli twój film jest już w kinach, to dostaniesz ją za darmo. Jeśli jednak wciąż rozwijasz projekt, to powinieneś mieć budżet na prace literackie. Dla autorów, którzy nie związali się jeszcze z producentami, przygotowałem promocje.

Potrzebujesz analizy? Napisz: halo@arturwyrzykowski.pl

DOUCZKI



POLECAM

W kinach od 20 września:

W kinach od 27 września:

W kinach od 11 października:

W kinach od 18 października:


W kinach od 25 października:

NAJMOCNIEJ POLECAM